Crimmigration: Europa hoopvoller dan de VS?

Datum: 28-10-2016
Interview

In de Verenigde Staten is het al langer een begrip, maar nu begint het ook in Europa een trend te worden: crimmigration. Aniel Pahladsingh schreef er onlangs zijn tweede Engelstalige boek over en sprak begin oktober op een internationaal Crimmigration congres in Washington. Welke ontwikkelingen signaleerde hij daar en hoe staan de zaken in Nederland ervoor?

 

Vreemdelingenrecht en strafrecht lopen steeds vaker in elkaar over. Het snijvlak van deze twee rechtsgebieden noemen ze in de VS crimmigration”, vertelt Aniel. “Ook bij ons is immigratie een hot item en veel juristen balanceren regelmatig op het snijvlak. Stel een asielzoeker pleegt een openbare orde delict. Mag je hem daarom dan in vreemdelingenbewaring zetten omdat hij een gevaar vormt voor de openbare orde? Of had je hem daarvoor strafrechtelijk moeten vervolgen? Welke criteria en belangen gelden er? Vreemdelingenrecht en strafrecht verschillen nogal in waarborgen en principes en dat maakt de combinatie lastig. De inzet van het strafrecht kan leiden tot maatschappelijke uitsluiting van onrechtmatig verblijvende vreemdelingen. Het vervagen van de grens tussen het vreemdelingenrecht en het strafrecht past binnen het huidige ‘veiligheidsdenken’ in Nederland. Hierbij bestaat echter het grote gevaar dat ‘vreemdeling’ synoniem wordt aan ‘crimineel’.”

Wat viel je op in de VS?

“De verschillen met Europa waren nog groter dan ik dacht. De positie van illegale vreemdelingen is in de VS veel slechter, bij een strafrechtelijk incident lig je er daar direct uit. In de EU hebben we echt een kader met een individuele belangenafweging, stap voor stap opgebouwd op basis van principes, regels en rechtspraak. Dat ontbreekt in de VS. Op het congres keken Amerikanen geïnteresseerd naar hoe wij omgaan met de duur van vreemdelingendetentie en de risico’s op openbare orde inbreuken door illegale vreemdelingen. Jullie zijn hoopvoller, concludeerden ze. Het viel inderdaad op hoeveel harder de toon van het debat in de VS is.”

Waarover gaan de grote discussies?

“Over detentie van gezinnen bijvoorbeeld, dat is overal een groot item. Mag je gezinnen opsluiten? In de VS wel. In Europa ook, maar alleen als sprake is van bijzondere omstandigheden. Een ander punt van discussie: als je hen opsluit, hoe doe je dat dan? Samen met ‘gewone’ gevangenen? Wij neigen er in Europa naar dat niet te doen. In de VS doen ze het wel, daar worden illegalen gewoon opgesloten met ‘gewone’ gevangenen.”

Welke crimmigratie-items spelen in Nederland? 

“Als het gaat om illegale vreemdelingen uit derde landen dan zijn we gebonden aan de Terugkeerrichtlijn en die laat ruimte voor het opleggen van strafrechtelijke sancties. In Nederland is het inreisverbod een instrument met een strafrechtelijke kant waarover vragen bestaan.
Een actuele vraag is bijvoorbeeld: wanneer begint een inreisverbod? Op het moment dat je een beschikking krijgt en in Nederland blijft, of op het moment dat je het land daadwerkelijk verlaat? De Hoge Raad heeft dit jaar hierover prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie in Luxemburg in de zaak Ouhrami (C-225/16). Over een jaar hebben we hopelijk een arrest van het Hof dat duidelijkheid geeft.”

Wat drijft jou op dit gebied? 

“De vraag hoe je goed omgaat met migranten vind ik belangrijk en boeiend. Je weet dat een deel kan blijven, maar een deel ook niet. Wat doe je nu met mensen die weg moeten maar die niet weggaan? Laat je die zwerven op straat, zonder middelen? Wat doe je als ze ziek worden? En wat als ze echt gevaarlijk zijn? Hoe ga je ze aansporen tot vertrek? Ga je ze desnoods uitzetten of gedoog je ze juist? Het is een grijs gebied waarin je een juridische balans moet vinden tussen veiligheid, rechtvaardigheid en humaniteit. Daar wil ik graag een bijdrage aan leveren!”

Noot van OSR: Onze overtuiging is dat we goed moeten aansluiten bij de praktijk. Dat drijft ons vooruit te kijken en voorop te lopen. Daarom posten wij blogs en interviews over actuele onderwerpen die ons en jou raken. We nodigen je dan ook van harte uit om te reageren op Aniels interview en jouw juridische perspectief te delen.